On sekiz sanatçı, 2010'lardan bugüne bir yer envanteri

Panorama: Hayaller ve Yerler, on sekiz sanatçının 2010'lardan bu yana ürettiği işleri bir araya getiriyor. Listede Larissa Araz, Cemre Yeşil Gönenli, Yusuf Sevinçli, Cansu Yıldıran, Metehan Özcan ve Ege Kanar var; fotoğrafla çalışan isimler ağırlıkta. Serginin kurduğu ortak zemin bir üslup değil, bir soru: bir yer neye benzer, kim tarafından görülür ve kimin hafızasında kalır. Panorama sözcüğü burada geniş açılı bir manzaradan çok, aynı coğrafyaya farklı yüksekliklerden bakan kadrajların yan yana durması anlamına geliyor.

Küratörlüğü Çelenk Bafra ve Demet Yıldız Dinçer üstlendi. İki küratörün seçtiği çerçeve, işleri kronolojik bir ilerleme olarak değil, birbirine değen konular üzerinden diziyor: göç, kayıt, aile arşivi, kırsalla kent arasındaki gidiş geliş, bedenin bir mekânda ne kadar güvende olduğu. On beş yıllık bir aralığı tek sergide toplamanın riski, dönemi tek bir eğilime indirgemek. Sergi bunun yerine yerin sabit bir şey olmadığını, her sanatçının kendi mesafesini kurduğunu görünür bırakıyor.

Bu kesitin şimdi yapılması anlamlı. 2010'lar Türkiye'de fotoğrafın kurumsal olarak yerleştiği, aynı zamanda kamusal alanda çekim yapmanın hukuki ve toplumsal olarak zorlaştığı bir on yıl oldu. Aynı dönemde kentsel dönüşüm, deprem, iç göç ve kırsalın boşalması gündelik bir görsel dile dönüştü. Bir müzenin bu üretimi seçip duvara asması, dağınık bir arşivi tarih yazımına açık hâle getiriyor. Seçkinin kimi içerip kimi dışarıda bıraktığı da bu yüzden ayrı bir tartışma konusu.

İstanbul Modern'in Karaköy'deki binası açıldığından beri kurum, koleksiyon sergileriyle dönemsel seçkiler arasında gidip geliyor. Panorama ikinci gruba giriyor ve müzenin çağdaş üretimle ilişkisini test ediyor: kurum, hâlâ üretimde olan sanatçıların işlerini tarihe yerleştirmeye ne kadar istekli. İstanbul'da bağımsız mekânların ve galerilerin uzun süredir yaptığı bu işi bir müzenin devralması, ölçek değişikliğinden fazlası; görünürlüğün nereden dağıtıldığına dair bir kayma.

Sergi 19 Şubat 2026'da açıldı ve 18 Ekim 2026'da kapanıyor; Karaköy'deki müze binasında görülebiliyor. Salonlarda tek tek işlerin yanı sıra seri hâlinde sunulan bölümler var, bu yüzden hızlı bir tur seçkinin kurduğu ilişkileri kaçırtıyor. Sergiye ayrılan süreyi geniş tutmak ve sanatçı adlarını not alıp sonrasında tek tek işlerin geldiği projelere bakmak, on beş yıllık aralığı daha okunur kılıyor.