Ceramika Matylda'nın kaplarında hayvanlar iş başında

Ceramika Matylda'nın seramikleri hayvan biçimlerinden besleniyor. Köpekler, kuşlar ve tanımlanması güç melez yaratıklar kap, saksı ya da kutu olarak çalışıyor. İşler süs eşyası olarak değil, kullanılabilir nesne olarak kuruluyor; mizah da bu kullanım üzerinden geliyor. Bir kabın kulpu bir kuyruk olduğunda ya da kapağı bir kulak biçimini aldığında, şaka nesnenin işleyişine gömülmüş oluyor. Sırlama tercihleri de bu tutumu destekliyor; parlak ve doygun renkler biçimin şakasını yumuşatmak yerine öne çıkarıyor.

Seramikte mizah risklidir. Bir işin sevimli görünmesi ile ciddiye alınmaması arasındaki mesafe kısa; alan uzun süre bu sınırı çizmeye çalıştı. Ceramika Matylda bu riski işlevi koruyarak dengeliyor. Nesne gerçekten kullanılıyorsa, komikliği süs olmaktan çıkıp gündelik hayatın bir parçası haline geliyor. Mutfak rafında duran bir kap, galeri duvarındaki bir işten farklı bir dikkat rejiminde yaşıyor; her gün görülüyor, elleniyor, kırılabiliyor. Kırılganlık da hesaba katılmış görünüyor: gövde kalınlıkları ve tutma noktaları, nesnenin gerçekten elde taşınacağını varsayan ölçülerde.

Hayvan biçimli kap yeni bir fikir değil, hatta seramiğin en eski motiflerinden biri. Antik dönemde hayvan biçimli sıvı kapları hem törensel hem gündelik amaçla üretildi. Bu süreklilik, işin tarihsel olarak sağlam bir zemine oturmasını sağlıyor: hayvanı kaba dönüştürmek bir üslup tercihi değil, seramiğin kendi geleneğinden gelen bir hamle. Ceramika Matylda'nın kattığı şey, bu geleneği ciddiyet iddiasından kurtarması. Antik dönemde üretilen hayvan biçimli koku şişeleri ve kuş biçimli kaplar aynı mantığı paylaşıyordu: nesne önce hayvan, sonra kap.

Çanakkale seramiğinin on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıl üretiminde de benzer bir tavır var. Aslan, at ve kuş figürlü testiler, işlevi bozmadan figürü öne çıkaran bir çözüm geliştirmişti; bu kaplar hem kullanılıyor hem de bir tür gösteriş nesnesi olarak duruyordu. Avanos ve Kütahya hatları daha çok desen üzerinden ilerlerken, Çanakkale figürü gövdeye taşımıştı. Türkiye'de çağdaş seramiğin bu figüratif hattı yeniden ele alması ise seyrek. Bu üretim bugün büyük ölçüde hediyelik hattına sıkışmış durumda; çağdaş tasarımla bağlantısı zayıf.

Ceramika Matylda'nın işleri, zanaatın ciddiyetle ölçülmesi gerekmediğini hatırlatıyor. Kullanılabilir kalan bir şaka, sergilenen bir şakadan daha uzun ömürlü. Rafın üstünde duran bir nesne, vitrindeki bir nesneden daha çok bakılıyor.