Çanakkale seramiği yapı malzemesi olmaktan çıkıyor

1. Uluslararası Çanakkale Seramik Sempozyumu 18 Temmuz - 7 Ağustos 2026 arasında yapıldı. Nouvart'ın 25 Temmuz 2026 tarihli yazısına göre programa 14 davetli sanatçı katıldı; bunların altısı Tayland, Güney Kore, ABD, Macaristan ve Rusya'dan, sekizi Türkiye'den. Etkinlik Kaleseramik'in desteğiyle, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin Seramik Araştırmaları Merkezi ÇASEM ve Çanakkale Belediyesi ortaklığında düzenlendi. Üç haftalık takvim, davetli sanatçıların yerinde üretim yapmasına imkân verecek uzunlukta tutuldu. Sempozyumun adındaki sıra numarası niyeti de gösteriyor: tek seferlik bir etkinlik değil, seri olarak kurgulanmış bir program.

Program yalnızca üretimle sınırlı değildi. Üç fiziksel sergi, 52 bildiri sunumu ve sekiz atölye çalışması yapıldı; geleneksel fırın yakımı gösterimleri de takvimdeydi. Buna 14 uluslararası ve 38 ulusal çevrimiçi sunum ile iki çevrimiçi sergi eklendi. Kale Tasarım ve Sanat Merkezi 23 Temmuz'da genç sanatçılara yönelik ayrı bir program yürüttü. Çevrimiçi bölümün bu kadar geniş tutulması, katılımı seyahat bütçesine bağlı olmaktan çıkarma denemesi olarak okunabilir. Sekiz atölyenin programa dahil edilmesi izleyiciyi de üretimin içine alıyor. Sanatçıların ürettiği işlerin sergilerde toplanması ise üç haftalık takvimin çıktısını görünür kılıyor.

Çanakkale'de seramik iki ayrı anlama geliyor. Biri binlerce yıllık çömlekçilik geleneği; diğeri bölgenin bugünkü büyük sanayisi, yani karo ve sağlık gereçleri. Sempozyumun kurduğu çerçeve bu ikisini aynı masaya oturtuyor ve malzemeyi yalnızca yapı sektörünün girdisi olarak görmeyi reddediyor. Sanayi desteğiyle düzenlenen bir etkinlikte bu çerçevenin seçilmiş olması dikkate değer; bir fabrikanın kendi malzemesini kültürel bir alan olarak tanımlaması sık rastlanan bir tercih değil. Kentin adı uluslararası literatürde uzun süre arkeolojik seramikle anıldı; bugünkü program bu mirası çağdaş üretimin yanına koyuyor.

Türkiye'de seramik sempozyumları çoğu kez sanatçı buluşması ölçeğinde kalır ve geriye bir katalog bırakır. Buradaki 52 bildirilik akademik omurga farklı bir hedefe işaret ediyor: üretimin yanına belge, arşiv ve karşılaştırma koymak. İlk yılın asıl sınavı ise ikincisinin yapılıp yapılmayacağı. Bir sempozyumun süreklilik kazanması, ürettiği işlerden çok kurduğu ağın kalıcılığıyla ölçülüyor. İkinci yıl yapılırsa asıl kazanım kalıcı bir arşiv olacak; yapılmazsa geriye üç haftalık bir yaz programı kalacak. Kurumsal desteğin sürekliliği de bu noktada belirleyici olacak.