Yerli sanat ödülü Rönesans üsluplu bir tabloya gitti

Ryan Presley, 43. Ulusal Aborjin ve Torres Boğazı Adaları Sanat Ödülü'nde 100 bin dolarlık büyük ödülü kazandı. Ödülü getiren iş, “Our Lifestyle of Tranquillity Undisturbed” başlıklı tablo. Marri Ngarr kökenli sanatçının resmi, Avrupa resim geleneğinin Rönesans üslubunu kullanarak geçmişe yeniden düzenlenmiş bir bakış öneriyor. Sonuç, Artnet News'in 7 Ağustos tarihli sektör bülteninde duyuruldu. Ödül, Avustralya'nın Yerli sanatçılara açık en eski ve en yüksek bütçeli ödüllerinden biri; sonuç sektör bülteninde galeri ve fuar haberleriyle birlikte duyuruldu.

Ödülün kendisi Avustralya'da Yerli sanatın en görünür kurumsal göstergesi; kırk üç yıldır veriliyor ve kazananların kariyerlerinde belirleyici oluyor. Ancak ödülün tarihsel ağırlığı çoğunlukla akrilik nokta resmi, kabuk resmi ve oyma gibi tekniklerle kurulan bir görsel dilin üzerine oturdu. Presley'nin kazanan işi bu beklentinin dışına çıkıyor: Avrupa'nın kendi tarihsel resim dilini alıp, o dilin taşıdığı otoriteyi tersine çeviriyor. Bu nedenle her yılın kazananı, kurumun o yıl neyi öne çıkarmayı seçtiğine dair bir açıklama gibi okunuyor. Kırk üç yıllık bir seride biçimsel beklenti zamanla ödülün kendi tanımına dönüşür.

Bu hamlenin bir geçmişi var. Presley uzun süredir sömürgeci ikonografiyi ve para, değer, mülkiyet temsillerini kendi çalışmalarında yeniden kuruyor. Rönesans üslubu burada bir üslup alıntısı değil, argümanın taşıyıcısı: sakin ve düzenli bir yaşam tasviri, kimin sakinliğinden söz edildiği sorusunu açıyor. Başlığın ironisi de tam bu noktada işliyor. Sanatçının kullandığı teknik de bu okumayı destekliyor: klasik resmin ışığı, kompozisyon düzeni ve figür yerleşimi, sahnenin kimin bakışıyla kurulduğunu görünür kılıyor. Rönesans resmi kendi döneminde de iktidarın kendini anlattığı bir araçtı; Presley bu aracı ödünç alıp yönünü çeviriyor.

Ödül jürilerinin bir teknikle özdeşleşmiş kategorileri esnetmesi genellikle geç kalır. Bu sonuç, Yerli sanatın hangi biçimlerde üretilebileceğine dair beklentinin kurum tarafından gevşetildiğini gösteriyor. Riski de var: geleneksel tekniklerle çalışan sanatçıların görünürlüğü, uluslararası piyasada daha kolay okunan biçimler lehine azalabilir. Yine de bir ödülün en yararlı işlevi, kendi kanonunu sorgulatmaktır. Kırk üçüncü yılında bunu yapan bir ödül, kırk dördüncü yılda ne yapacağını da merak ettiriyor. Ödülün bütçesi ve görünürlüğü, kazanan işin önümüzdeki yıl hangi kurumlarda gösterileceğini de belirleyecek.