Müzeler artık aynı yapıtı birlikte satın alıyor

Artnet News'in 4 Ağustos tarihli dosyası, müzelerin giderek daha sık başvurduğu bir yönteme bakıyor: bir yapıtı tek başına değil, ortaklaşa satın almak. Londra'daki National Portrait Gallery ile Tate, William Dobson'ın 1635-40 dolaylarına tarihlenen otoportresini 3,2 milyon dolara birlikte aldı. Metropolitan Museum ile Cleveland Museum of Art geçen yıl bir 18. yüzyıl baskı grubunu paylaştı. Frans Hals Museum ile Mauritshuis iki Hals tablosunu ortak mülkiyete geçirdi. Ortaklık her seferinde aynı biçimde kurulmuyor; kimi zaman tek bir yapıt, kimi zaman bütün bir grup paylaşılıyor.

Yöntemin en iddialı örneği Los Angeles'ta. Hammer Museum, LACMA ve MOCA, 2024'te duyurdukları MAC3 koleksiyonunu birlikte kuruyor; koleksiyon şimdiden 300'ü aşkın işe ulaştı ve büyümeye devam ediyor. Finansmanı Jarl ve Pamela Mohn sağlıyor. Hammer direktörü Zoe Ryan koleksiyonu, Los Angeles'taki üretimi on yıllar boyunca okumaya yarayacak bir mercek olarak tanımlıyor. Üç kurumun aynı şehirde ayrı ayrı çağdaş koleksiyon kurmak yerine tek havuzda birleşmesi, Amerikan müzeciliğinde alışılmış bir hamle değil.

İkinci gerekçe parayla ilgili değil. Tate ile Sidney'deki Museum of Contemporary Art Australia, 2015-2022 arasında 24 sanatçıya ait 35 işi Qantas desteğiyle birlikte edindi; aralarında John Mawurndjul, Nonggirrnga Marawili ve Emily Kam Kngwarray var. Tate'in uluslararası koleksiyon direktörü Gregor Muir, bu ortaklığın Avustralya sanatını daha geniş bir aralıkta göstermeyi mümkün kıldığını söylüyor. Danışman Thomas Marks ise ortak alımların yapıtları tarihsel bağlamlarından koparmadan daha çok insana ulaştırdığını savunuyor. Arthur Jafa'nın 2018 tarihli White Album işi de geçen yıl Hammer, National Gallery of Canada ve Oslo'daki Astrup Fearnley koleksiyonu tarafından birlikte alındı.

Ortak mülkiyet, müzelerin depo, sigorta ve idari yükü paylaşmasını sağlıyor; ama asıl etkisi başka yerde. Bir yapıt iki kurumun kataloğunda birden yer aldığında, o yapıtın hikâyesini kimin yazacağı da paylaşılmış oluyor. Bill Viola'nın 2001 tarihli Five Angels for the Millennium işini Tate, Pompidou ve Whitney'in 2004'te birlikte alması bunun erken örneğiydi. Yirmi yıl sonra istisna olan şey standartlaşıyor. Sorulması gereken soru şu: paylaşılan mülkiyet sergileme sıklığını artırıyor mu, yoksa yapıtları iki deponun arasında mı bırakıyor? Talladega College, Toledo Museum of Art ve iki vakfın birlikte edindiği altı Hale Woodruff işi, modelin küçük kurumlar için ne anlama geldiğini gösteriyor.