Otomobil fotoğrafı arşivi Midjourney'i mahkemeye verdi

Kendini yüksek kaliteli otomotiv fotoğrafının önde gelen üreticisi ve lisanslayıcısı olarak tanımlayan EVOX Productions LLC, Midjourney aleyhine Kaliforniya Merkez Bölgesi Federal Mahkemesi'nde dava açtı. İddiaya göre şirket, on binlerce telifli araç fotoğrafını izinsiz biçimde yapay zekâ modelinin eğitiminde kullandı. Dilekçede görüntülerin lisans alınmadan halka açık veri setlerinden indirildiği, filigran ve üstveri gibi telif bilgilerinin eğitim öncesinde temizlendiği, modelin de eğitim görsellerini yeniden üretecek ve taklit edecek biçimde tasarlandığı ileri sürülüyor. Şirketin arşivi otomobil üreticilerine, galerilere ve ilan sitelerine lisanslanan bir katalog altyapısı olarak çalışıyor.

EVOX'un davası, üslup taklidi tartışmasından farklı bir yere basıyor. Otomotiv kataloğu fotoğrafı standartlaştırılmış bir üretim: aynı açı, aynı ışık düzeni, aynı zemin, her model için tekrarlanan bir çekim protokolü. Böyle bir arşiv, üretken bir modele öğrenmesi en kolay şeyi veriyor; çünkü değişkenleri az, tekrarı yüksek. Şirket mahkemeden hem kullanımın durdurulmasını hem tazminat talep ediyor, belirli bir tutar açıklanmadı. Bu tip stüdyo arşivleri onlarca yılda ve ciddi sabit maliyetle kuruluyor.

Midjourney bu dosyada yalnız değil. Disney, Universal ve Warner Bros. da benzer gerekçelerle şirkete dava açmış durumda. Midjourney'in savunması telifli malzemeyle eğitimin adil kullanım sayılması gerektiği yönünde; ayrıca büyük stüdyoların kendi bünyelerinde benzer üretken araçlar kullandığına dikkat çekiyor. Bu argüman mahkeme salonunda taktiksel olarak işe yarayabilir ama sektörün tamamının aynı zeminde durduğu anlamına gelmiyor. Bir stüdyonun kendi arşivini kendi modelinde kullanması ile üçüncü tarafın izinsiz veri seti derlemesi, hukuken de pratikte de ayrı iki iş. Dosyaların birikmesi ise mahkemelerin bu ayrımı yapmak zorunda kalacağı anlamına geliyor.

Stüdyoların davaları karakter ve marka üzerinden ilerliyor; EVOX'unki ise doğrudan ticari fotoğrafın kendisini konu ediyor. Bir ürün fotoğrafçısının varlığı, çektiği görüntünün lisanslanabilir olmasına dayanıyor. Model o görüntüyü üretmeyi öğrendiğinde ortadan kalkan şey tek bir kare değil, bir üretim süreci ve onunla geçinen ekip oluyor. Mahkemenin filigran temizleme iddiasına nasıl bakacağı, bu alanda açılacak sonraki davaların çerçevesini belirleyecek. Çünkü üstverinin silinmesi, adil kullanım tartışmasından ayrı bir başlık: eserin kime ait olduğunu gösteren bilginin kasıtlı kaldırılması iddiası, tek başına da hukuki sonuç doğurabiliyor.