Yağlıboyada yarım bırakılmış hikâyeler ve tek figür

Aron Wiesenfeld'in yağlıboyaları çoğunlukla tek bir figürle, geniş ve boş bir manzarada kuruluyor. Sahneler tanıdık ama yer belirsiz: bir orman kenarı, ıssız bir yol, bir su kıyısı, terk edilmiş bir alan. Ne olduğu söylenmiyor, ne olacağı da. Tuval hikâyenin ortasında bir yerde duruyor ve iki ucu da kesilmiş durumda; izleyici bir sahneye değil, bir sahnenin ortasına giriyor. Ölçek de sahnenin bir parçası; figür manzaranın içinde küçük kalıyor ve boşluk tuvalin çoğunu kaplıyor.

Bu kurgu resimden çok sinemadan ve fotoğraftan geliyor. Bir film karesi doğası gereği eksiktir; öncesini ve sonrasını izleyici tamamlar, çünkü tamamlanacağını bilir. Wiesenfeld bu eksikliği bilerek koruyor. Figürün sırtı dönük, yüzü gölgede ya da fazla uzakta kalıyor; kimliği okumaya yarayacak bilgi verilmiyor. Kıyafet dönemi belirsiz, mevsim çoğu zaman kışa yakın. Anlatı boşluğu bir kusur değil, kompozisyonun asıl malzemesi ve resmin ölçüsü de o boşluğun büyüklüğüyle kuruluyor. Bilgi verilmedikçe merak sürüyor; verildiği anda resim bitiyor.

Bunun görünür bir riski var. Muamma, kolayca dekoratif bir belirsizliğe dönüşebilir; çözülmemiş her sahne otomatik olarak derin sayılmaz ve bu tür resim, atmosferi anlamın yerine koyduğunda hızla tükenir. Wiesenfeld'in işlerini bu tuzaktan uzak tutan şey, sahnelerin duygusal olarak fazla yüklü olmaması. Figürler dramatik bir jest içinde değil; genellikle sadece durmuş ya da yürümekteler. Abartılmamış bir beden dili, izleyicinin kendi hikâyesini yerleştirebileceği yeri açık bırakıyor. Kompozisyon soğukkanlı kaldığı sürece izleyici sahneyi kendi hikâyesiyle doldurmakta serbest kalıyor.

Resmin fotoğrafla ilişkisi burada tek yönlü değil. Yirminci yüzyıl boyunca fotoğraf kompozisyonu resimden öğrendi; kadraj, denge ve ışık üzerine kurulmuş bir mirası devraldı. Bugün ise resim, fotoğrafın ve hareketli görüntünün kadraj mantığını geri alıyor. Sahneyi olayın tam ortasından kesmek, figürü kenara itmek, boş alanı merkeze koymak yüzyıl önceki bir tuvalde alışılmadık olurdu; bugün bunlar izleyicinin zaten okumayı bildiği işaretler. Aynı alışveriş, resmin hikâye anlatma iddiasını da azaltıyor; anlatmak yerine göstermek yetiyor.

Wiesenfeld'in tuvalleri bir hikâye anlatmıyor. Bir hikâyenin var olduğunu gösteriyor ve gerisini bakan kişiye bırakıyor; bu da resmin en zor ve en cimri işlerinden biri. Cimrilik burada bir eksiklik değil, yöntemin kendisi.